ယုံကြည်ကြားခံ ဆိုတာ ဘာလဲ?
နမူနာ ပျမ်းမျှ ₃₅₀ ရတဲ့အခါ လူဦးရေစု ပျမ်းမျှက တိတိကျကျ ₃₅₀ ပါလို့ ပြောလို့ မရပါဘူး - နမူနာတိုင်း ကွဲပြားနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် "ပျမ်းမျှက ₃₃₀ ကနေ ₃₇₀ ကြားမှာ ရှိဖို့ ₉₅% ယုံကြည်ပါတယ်" လို့ ပြောပါတယ်။ ₃₃₀-₃₇₀ ဆိုတဲ့ အပိုင်းအခြားက "ယုံကြည်ကြားခံ" (confidence interval - CI) ပါ။
₉₅% ယုံကြည် ဆိုတာ ဘာကို ဆိုလိုသလဲ?
ဒီနည်းလမ်းကို အကြိမ် ₁₀₀ သုံးရင် ₉₅ ကြိမ်လောက်မှာ တကယ့် လူဦးရေစု ပျမ်းမျှက ကြားခံ ထဲ ကျမယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်ပါ။ ₅ ကြိမ်လောက်မှာ ကြားခံ ပြင်ပ ကျနိုင်ပါတယ်။
CSO က အိမ်ထောင်စု ₅₀₀ ကို စစ်တမ်းကောက်ပြီး ပျမ်းမျှ လစဉ်ဝင်ငွေ ကျပ် ₃₂₀,₀₀₀ ရပါတယ်။ ₉₅% CI: ကျပ် ₂₉₅,₀₀₀ - ₃₄₅,₀₀₀။
ဒါက "မြန်မာနိုင်ငံ အိမ်ထောင်စု ပျမ်းမျှ ဝင်ငွေက ₂₉₅,₀₀₀ မှ ₃₄₅,₀₀₀ ကျပ် ကြားမှာ ရှိဖို့ ₉₅% ယုံကြည်ပါတယ်" ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်ပါ။
Margin of Error (အမှားအယွင်း ပမာဏ)
ယုံကြည်ကြားခံက: နမူနာ ခန့်မှန်းချက် ± margin of error ဖြစ်ပါတယ်။
CI = ခန့်မှန်းချက် ± margin of error
သတင်းမှာ "မြန်မာလူဦးရေ ₆₅% က မိုဘိုင်းဖုန်း ပိုင်ဆိုင်တယ်, ± ₃%" လို့ ဖတ်ရင်:
- ခန့်မှန်းချက် = ₆₅%
- Margin of error = ₃%
- ₉₅% CI = ₆₂% - ₆₈%
တကယ့် ရာခိုင်နှုန်းက ₆₂% မှ ₆₈% ကြားမှာ ရှိဖို့ ₉₅% ယုံကြည်ပါတယ်။
နမူနာ အရွယ်အစားရဲ့ သက်ရောက်မှု
နမူနာ ကြီးလေလေ ယုံကြည်ကြားခံ ကျဉ်းလေလေပါ - ခန့်မှန်းမှု ပိုတိကျပါတယ်။
ဆန်ဈေးနှုန်း စစ်တမ်း:
- ဆိုင် ₂₅: ပျမ်းမျှ ₂,₅₀₀ ကျပ်, ₉₅% CI: ₂,₃₀₀ - ₂,₇₀₀ (ကြားခံ ₄₀₀ ကျပ် ကျယ်)
- ဆိုင် ₁₀₀: ပျမ်းမျှ ₂,₅₀₀ ကျပ်, ₉₅% CI: ₂,₄₀₀ - ₂,₆₀₀ (ကြားခံ ₂₀₀ ကျပ်)
- ဆိုင် ₄₀₀: ပျမ်းမျှ ₂,₅₀₀ ကျပ်, ₉₅% CI: ₂,₄₅₀ - ₂,₅₅₀ (ကြားခံ ₁₀₀ ကျပ်)
နမူနာ ₄ ဆ ပိုကြီးရင် ကြားခံ ₂ ဆ ပိုကျဉ်းပါတယ်။
ယုံကြည်အဆင့် ရွေးချယ်ခြင်း
₉₅% ယုံကြည်ရင် ကြားခံ ပိုကျယ်ပါတယ်။ ₉₉% ယုံကြည်ရင် ပိုကျယ်ပါတယ် (ပိုများတဲ့ တန်ဖိုးတွေ ဖုံးအုပ်ဖို့)။ ₉₀% ဆိုရင် ပိုကျဉ်း ဒါပေမဲ့ မှားယွင်းနိုင်ခြေ ပိုများပါတယ်။
ယုံကြည်မှု မြင့်လေ → ကြားခံ ကျယ်လေ → တိကျမှု နည်းလေ - ဒါက trade-off ပါ။
ယုံကြည်ကြားခံက နမူနာ ခန့်မှန်းချက်ကနေ လူဦးရေစု ပါရာမီတာ ဘယ်လောက် အကွာအဝေးမှာ ရှိနိုင်သလဲ ပြတဲ့ အပိုင်းအခြားပါ။ ₉₅% CI ဆိုတာ ဒီနည်းလမ်းကို ₁₀₀ ကြိမ် သုံးရင် ₉₅ ကြိမ် မှန်ကန်မယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်ပါ။ နမူနာ ကြီးလေ ကြားခံ ကျဉ်းလေပါ။ "₆₅% ± ₃%" လိုမျိုး ကိန်းဂဏန်းတွေ သတင်းမှာ မြင်ရင် ± ₃% ဆိုတဲ့ margin of error ကို လျစ်လျူမရှုပါနဲ့။