Аңлатма
1 нче тип хата (ялган позитив яки альфа хата дип тә атала) чыннан да чын булган нуль гипотезаны кире каккан вакытта барлыкка килә. Чыннан да булмаган тәэсир яки аерма бар дип йомгаклыйсыз.
Ничек барлыкка килә
Яхшы мәгълүмат һәм дөрес процедуралар белән дә очраклык мәгънәле күренгән нәтиҗәләр тудырырга мөмкин. Мәгънәлелек дәрәҗәсе (альфа) - бу хатаны ясау өчен сез кабул итәргә әзер булган максималь ихтималлык.
Ашамлык компаниясе яңа рецептның оригиналдан тәмлерәк булуын тикшерә.
Чыннан да клиентларның өстенлеге юк. Ләкин очраклык аркасында тест сайланмасы яңа рецептны бераз өстен күрә, p = 0.04 бирә.
Компания яңа рецепт яхшырак дип йомгаклый һәм чыгара. Бу 1 нче тип хата - чыннан да булмаган аерманы "тапканнар".
Ни өчен мөһим
1 нче тип хаталар ялган ачышларга, ресурсларны юкка чыгаруга һәм ялгыш карарларга китерә. Медицинада 1 нче тип хата чыннан да эшләмәгән дарудан тастыклауны аңлатырга мөмкин.
0.05 мәгънәлелек дәрәҗәсе - һәр тестта 1 нче тип хата 5% шансын кабул итүегезне аңлата. Күп тестлар уздырганда бу шанслар туплана. 20 әйберне тикшерсәгез, берни дә чын булмаса да, бер ялган позитив көтергә мөмкин. Шуңа күрә Бонферрони кебек күп чагыштыру төзәтмәләре бар.
1 нче тип хата - юк булган тәэсирне табу. Мәгънәлелек дәрәҗәсе бу куркынычны контрольли, ләкин күп тестлау аны арттырырга мөмкин. Кабатлауны һәрвакыт исәпкә алыгыз.