Аңлатма
Дисперсия - кыйммәтләр җыелмасының уртачадан күпме таралганлыгын санлы белдерүче статистик үлчәм. Һәр кыйммәт белән уртача арасындагы квадрат аермаларның уртачасын алу белән исәпләнә. Дисперсия зуррак булган саен мәгълүмат тагын да таралган.
Дисперсияне ничек исәпләргә
Уртачаны табыгыз, аны һәр кыйммәттән алыгыз, һәр нәтиҗәне квадратка күтәрегез, аннары квадрат аермаларның уртачасын алыгыз.
Бер атна өчен көндәлек температуралар (Цельсий): 20, 22, 19, 21, 23
Уртача: (20 + 22 + 19 + 21 + 23) / 5 = 21
Квадрат аермалар: (20-21)^2 + (22-21)^2 + (19-21)^2 + (21-21)^2 + (23-21)^2 = 1 + 1 + 4 + 0 + 4 = 10
Дисперсия: 10 / 5 = 2
Ни өчен мөһим
Дисперсия күп статистик ысуллар өчен төзелмә блогы. ANOVA (дисперсия анализы), регрессия һәм финанста портфель теориясендә үзәк.
Практикада стандарт тайпылыш аңлату җиңелрәк булганга аңлатмаларда еш очрый. Ләкин артта дисперсия математик авыр эшне эшли. Алга киткән статистикадагы күп формулалар квадрат кыйммәтләрнең уңайлы математик үзлекләре булганга дисперсия белән турыдан-туры эшлиләр.
Дисперсия квадрат берәмлекләрдә мәгълүмат таралуын үлчи. Көндәлек аңлау өчен аның квадрат тамырын алыгыз - стандарт тайпылыш алырсыз.