Ни өчен визуализация кирәк?
Саннар таблицасы - мәгълүматлы, ләкин күз белән картинаны тиз күрү авыр. Диаграмма яки график - мәгълүматны секундларда аңларга ярдәм итә. Яхшы диаграмма - мең сүз дигән сүз.
Ләкин ялгыш диаграмма - мәгълүматны бозырга, ялгыш нәтиҗә ясатырга мөмкин. Шуңа кайсы диаграмманы кайчан кулланырга белү мөһим.
Столбик диаграмма (Bar chart)
Столбик диаграмма - категорияларны чагыштыру өчен. Һәр столбик бер категорияне, аның биеклеге - кыйммәтне күрсәтә.
Татарстан районнарында мәктәпләр саны:
- Казан: 250
- Чаллы: 85
- Алабуга: 30
- Бөгелмә: 25
Столбик диаграмма белән бу саннарны тиз чагыштырып була - Казанда иң күп мәктәп бар икәне ачык күренә.
Кайчан кулланырга: категорияларны чагыштыру - шәһәрләр, продуктлар, елгы нәтиҗәләр.
Гистограмма (Histogram)
Гистограмма - столбик диаграммага охшый, ләкин ул өзлексез санлы мәгълүматның бүленешен күрсәтә. Столбиклар бер-берсенә ябыша - чөнки диапазоннар бер-берсенә тоташ.
КФУ студентларының имтихан баллары:
- 40-50: 5 студент
- 50-60: 12 студент
- 60-70: 25 студент
- 70-80: 35 студент
- 80-90: 18 студент
- 90-100: 5 студент
Гистограммада күренә: баллар 70-80 диапазонында иң еш - «кыңгырау» формасы. Бу нормаль бүленешкә якын.
Кайчан кулланырга: санлы мәгълүмат бүленешен күрергә - баллар, яшь, температура.
Түгәрәк (Pie) диаграмма
Түгәрәк диаграмма - бөтен нәрсәнең нинди өлешләрдән торганын күрсәтә. Һәр «кисәк» бер категорияне, аның зурлыгы - процентны белдерә.
Татарстан экономикасының структурасы:
- Нефть һәм газ: 35%
- Машина төзелеше: 20%
- Химия: 15%
- Авыл хуҗалыгы: 12%
- Башка: 18%
Түгәрәк диаграммада нефть индустриясенең зур өлеше ачык күренә.
Кайчан кулланырга: бөтен нәрсәнең өлешләрен күрсәтү. 5-6 категориядән артык булмасын - инакчә укырга авыр.
Сызык графигы (Line chart)
Сызык графигы - вакыт буенча үзгәрешне күрсәтү өчен идеаль. Нокталар сызык белән тоташтырыла.
Казанда уртача ай температурасы:
- Гыйнвар: −12°C
- Март: −2°C
- Май: +15°C
- Июль: +22°C
- Сентябрь: +12°C
- Ноябрь: −3°C
Сызык графигында температуранын елгы үзгәреше ачык күренә - җәйнең иң эссе, кышның иң суык булуы.
Кайчан кулланырга: тенденцияләрне вакыт буенча күрсәтү - акция бәясе, халык саны, температура.
Чәчелмә диаграмма (Scatter plot)
Чәчелмә диаграмма - ике үзгәрешле арасындагы бәйләнешне күрсәтә. Һәр нокта - бер объект, X уке бер үзгәрешлене, Y уке - икенчесен белдерә.
10 студентның уку вакыты (сәгать) белән имтихан балы арасындагы бәйләнешне тикшерәбез. Чәчелмә диаграммада нокталар уңга-өскә карап баралар - күбрәк укыган студентларның балы югарырак. Бу уңай бәйләнеш (корреляция).
Диаграммаларда ялгышлыклар
- Y уке 0 дан башламый: Аерма зурайтылган кебек күренә. 50 дан 55 кә үзгәреш кечкенә, ләкин Y уке 50 дән башласа - бик зур кебек.
- 3D эффектлар: Матур, ләкин мәгълүматны аңлауны авырлаштыра.
- Ялгыш диаграмма төре: Түгәрәк диаграмма белән вакыт тенденциясен күрсәтү мәгънәсез.
Столбик диаграмма - категорияларны чагыштыру. Гистограмма - санлы мәгълүмат бүленеше. Түгәрәк диаграмма - бөтеннең өлешләре. Сызык графигы - вакыт тенденцияләре. Чәчелмә диаграмма - ике үзгәрешле бәйләнеше. Дөрес диаграмма сайлау - мәгълүматны ачык итеп аңлатуның ачкычы.